Commissie Klassiek Circus
informeert politiek en publiek

Geen gevaar voor publiek

Lviv, 6 oktober 2010

Gevaar voor het publiek was er geen enkel moment toen tijdens het optreden van Oleksie Pinko in het circusgebouw van Lviv (Oekraïne) twee dominante mannetjes-leeuwen uit de groep een aanval openden op hun trainer Oleksie Pinko.

Een op sensatie beluste Amerikaanse toerist startte zijn videocamera ná de aanval. Vanuit zijn positie op de achterste rijen in de zaal is daardoor niet goed te zien dat de leeuwen keurig in bedwang worden gehouden door een op de filmbeelden zo goed als onzichtbare "netkooi". Bij een sprong tegen de kooiwand kan een dier nooit verder komen dan de zichtbare (rode) pisterand, de verhoging die in elk traditioneel circus aanwezig is rond het speelvlak voor de artiesten.

In totaal hebben de twee dominante leeuwen uit zijn leeuwengroep minstens drie maal een gerichte aanval geopend op Oleksie Pinko. Daarvan zijn alleen de laatste twee te zien op de videofilm. Hierdoor is de aanleiding voor het ongeluk niet zichtbaar op de videobeelden. Wat wel goed zichtbaar is op de filmbeelden: de leeuwen lopen duidelijk om een in de piste aanwezige circusmedewerker heen en ze voeren tezamen een op de man Oleksie Pinko gerichte aanval uit. Zijn vrouw die ook meewerkt aan de act en het overige circuspersoneel worden niet aangevallen.

Oosteuropese toestanden
Een internationale delegatie van circusdirecteuren en talentscouts heeft in 2009 een bezoek gebracht aan het circusfestival van Kiev waar deze spectaculaire act ook op het programma stond. De directeuren waren onder de indruk van het gebodene, maar een blik achter de schermen van het circus heeft ze weerhouden om deze act te boeken voor vooraanstaande West-Europese circussen en festivals. Gebrekkige huisvesting kan wel eens de aanleiding vormen voor het ongeluk in Lviv.

In Nederland geen Oost-Europese toestanden.

 Veiligheid
De veiligheid voor de toeschouwers wordt in ruim voldoende mate gegarandeerd in het circusgebouw van Lviv. De netkooi houdt de dieren op voldoende afstand van het publiek, zelfs bij een aanval in de richting van het publiek. Ondanks paniekreacties is de zaal vlot ontruimd. Het publiek heeft hierbij geen letsel opgelopen. De trainer Oleksie Pinko is met beenwonden in het ziekenhuis opgenomen en verkeert buiten levensgevaar.

De veiligheid tijdens het werken met dieren in een circus wordt mede bepaald door de ondergrond waarop de dieren worden gepresenteerd. In het circusgebouw van Lviv ligt tijdens de leeuwenact een houten vloer die met een glad plastic zeil is bedekt. Door de gladde ondergrond missen de dieren grip op de vloer. Hierdoor kan onzekerheid bij de dieren ontstaan. In Nederland worden bij dierenacts in gebouwen antislip vloeren gelegd die bedekt zijn met zaagsel of kokosmatten. Deze vloeren worden voor het gebruik gecontroleerd door de eigenaar van het gebouw en een dierenarts.

Normaal bedrijfsrisico
Het werken met een groep roofdieren betekent het nemen van het risico dat een dier een aanval inzet. Het is de kunde en de vaardigheid van de dierentrainer om de gemoedstoestand van de dieren elke keer opnieuw in te schatten en de dieren niet te dwingen om elk onderdeel van het optreden elke keer uit te voeren. Een dierenact is daarom opgebouwd uit ruim voldoende elementen, zodat dier en trainer elk keer de keuze hebben om enkele onderdelen niet uit te voeren, om zo voldoende variatie in de act te houden en het publiek te boeien. Het risico is overigens héél klein. In het circus vallen in vele tientallen jaren minder slachtoffers dan gedurende één dag in het West-Europese autoverkeer. Gaat u daarom vandaag te voet naar uw werk?